"وڵات تیڤی" وردەکارییەکانی پڕۆژەیەک ئاشکرا دەکات کە بە ئەگەرێکی زۆرەوە نەوتی هەرێمی کوردستان بە بۆریی ڕمێلان- بانیاسەوە ببەستێتەوە

وڵات تیڤی ـ هەولێر 

کۆمپانیای نەوتی سووریا تەندەرێکی نێودەوڵەتی بۆ دروستکردنی هێڵێکی نوێی بۆری نەوت بە بەهای 2.7 ملیار دۆلار ڕادەگەیەنێت

کۆمپانیای گشتیی نەوتی سووریا تەندەرێکی نێودەوڵەتیی بۆ دروستکردنی هێڵێکی نوێی بۆری گواستنەوەی نەوتی خاوی قورس لە ڕمێلان لە پارێزگای حەسەکە بۆ بانیاس لەسەر کەناراوەکانی سووریا ڕاگەیاند. بەهای ئەم پڕۆژەیە 2.7 ملیار دۆلارە و توانای گواستنەوەی دەگاتە 400 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا. ئاماژەکان بۆ ئەوە دەچن کە ئەم پڕۆژەیە ببێتە ڕێڕەوێکی نوێی وزە بۆ بەستنەوەی نەوتی سووریا، هەرێمی کوردستان و عێراق بە دەریای ناوەڕاستەوە.

بەگوێرەی ڕاگەیەندراوی فەرمیی کۆمپانیای نەوتی سووریا لە 18ی ئەم مانگەدا (حوزەیران)، دوا مۆڵەت بۆ پێشکەشکردنی پێشنیار و تەندەرەکان 20ی تەممووزی داهاتوو دەبێت. دیزاینی کارپێکردنی ئەم هێڵە کە درێژییەکەی 645 کیلۆمەترە، بە جۆرێکە کە کارامەیی و بەردەوامییەکەی بۆ ماوەی 40 ساڵ مسۆگەر دەکات.

* هێڵێکی نوێ لەبری تۆڕێکی کۆن و پەککەوتوو

کۆمپانیای نەوتی سووریا ڕوونی کردەوە کە جێبەجێکردنی پڕۆژەکە پێویستی بە دروستکردنی وێستگەیەکی سەرەکیی پەمپکردن و نۆ وێستگەی بەهێزکەری نوێ هەیە لە نزیک وێستگەکانی ئێستا، ئەمەش بە ئامانجی دڵنیابوون لە بەردەوامیی ڕۆیشتنی نەوتەکە لەسەرجەم قۆناغەکانی ڕێڕەوە نوێیەکەدا.

کۆمپانیاکە ئاماژەی بەوەش کردووە، ڕێڕەوی هێڵی ئێستا هێڵێکی بۆریی 22 ئینچییە، بەڵام ئەم بۆریانە بەهۆی باری تەکنیکییانەوە بەتەواوی پەککەوتوون و لەکارکەوتوون؛ ئەمەش وایکردووە کە پێویستی بە دروستکردنی ژێرخانێکی تەواو نوێ هەبێت کە بتوانێت پێداویستییەکانی کەرتی نەوت لە دەیەکانی داهاتوودا دابین بکات.

* توانایەک لە سەرووی بەرهەمهێنانی ڕمێلانەوە.. شارەزایان پڕۆژەکە بە هێڵی وزەی جێگرەوە دەبەستنەوە

شارەزایانی کەرتی نەوت و غاز لە لێدوانێکیاندا بۆ "وڵات تیڤی" ئاماژەیان بەوە کردووە کە بەرزترین توانای بەرهەمهێنانی کێڵگەکانی حەسەکە (کە کێڵگەکانی ڕمێلان لە پێشەنگیاندایە) پێش سەرهەڵدانی شۆڕشی سووریا لە ساڵی 2011، لە 200 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا تێپەڕی نەدەکرد.

ئەو شارەزایانە ڕوونیان کردەوە کە دیزاینکردنی هێڵە نوێیەکە بۆ گرتنەخۆی 400 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا (لەگەڵ ئەگەری بەرزکردنەوەی تواناکەی بۆ 600 هەزار بەرمیل لە داهاتوودا)، تەنیا پەیوەندی بە قەبارەی بەرهەمهێنانی ئێستای سووریاوە نییە، بەڵکو ڕەنگدانەوەی دیدگایەکی فراوانترە بۆ گۆڕینی سووریا بۆ چەقێکی ستراتیژیی وزەی جێگرەوە لە ناوچەکەدا؛ بەتایبەت دوای ئەو قەیرانەی لە گەرووی هورمز بەهۆی ئەو جەنگەوە هاتە ئاراوە کە لە کۆتایی مانگی شوباتی ڕابردووەوە لە ناوچەکەدا هەڵگیرساوە، ئەمەش وایکردووە وڵاتان بەدوای ڕێڕەوی نوێ و ئارامدا بگەڕێن بۆ هەناردەکردنی نەوتەکەیان.

* ئەگەری بەستنەوەی نەوتی هەرێمی کوردستان بە هێڵی ڕمێلان – بانیاس

سەرچاوەیەکی ئاگادار لە کۆمپانیای نەوتی سووریا (کە نەیویست ناوی ئاشکرا بکرێت) بە "وڵات تیڤی" ڕاگەیاند کە کۆمپانیای "HKN"ی ئەمریکی، کە تایبەتە بە گەڕان و گەشەپێدانی کێڵگە نەوتییەکان، لە سەرەتای مانگی حوزەیرانی ڕابردووەوە گرێبەستێکی 25 ساڵەی لەگەڵ کۆمپانیای نەوتی سووریا واژۆ کردووە بۆ وەبەرهێنان لە کێڵگەی ڕمێلان.

سەرچاوەکە ئاماژەی بەوەش کرد، ئەگەری زۆرە کۆمپانیا ئەمریکییەکە لە داهاتوودا پشت بە هێڵێکی بۆریی یەکگرتوو ببەستێت بۆ گواستنەوەی ئەو نەوتەی کە لە کێڵگەکانی "سەرسەنگ" لە پارێزگای دهۆک لە هەرێمی کوردستان بەرهەمی دەهێنێت بەرەو کێڵگەی ڕمێلان، پاشان لەوێشەوە لە ڕێگەی هێڵە نوێیەکەوە ڕەوانەی بەندەری بانیاس بکرێت و لە ڕێگەی دەریای ناوەڕاستەوە بگەیەنرێتە بازاڕەکانی جیهان؛ ئەمەش ڕەهەندێکی هەرێمی و نێودەوڵەتی وا بە پڕۆژەکە دەبەخشێت کە لە سنوورەکانی سووریا تێپەڕێت.

* دەرفەتێک بۆ عێراق و هەرێمی کوردستان بۆ ڕزگاربوون لە کۆتوبەندەکانی هەناردەکردنی نەوت

لەلایەکی دیکەوە، ئەندازیارێکی پسپۆڕ لە کاروباری گواستنەوەی نەوتی سووریا بە "وڵات تیڤی" ڕاگەیاند کە هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی کوردستان هێشتا لەژێر ڕکێف و مەرجەکانی کۆمپانیای "سۆمۆ"ی عێراقی دایە، ئەمەش دوای ئەوەی هەناردەکردنی نەوتی هەرێم لە ڕێگەی بەندەری جیهانی تورکییەوە بۆ ماوەی سێ ساڵ (لە 2023 تا 2026) ڕاگیرا.

هەروەها رایگەیاند کە عێراق خۆشی بۆ هەناردەکردنی نەوتەکەی لە ڕێگەی بۆری تورکیاوە ڕووبەڕووی کۆسپ و کێشەی تەکنیکی دەبێتەوە؛ سەرەڕای ئەوەی قەبارەی بەرهەمهێنانی عێراق لە 3 ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا تێپەڕ دەکات، کەچی لە ڕێگەی بەندەری جیهانەوە تەنیا نزیکەی 250 هەزار بەرمیل هەناردە دەکات، لە کاتێکدا گرێبەستی بەکارهێنانی ئەم ڕێڕەوە لە کۆتایی مانگی تەممووزی داهاتوودا بەسەردەچێت.

ئاماژەی بەوەش کرد، عێراق دەکرێت ببێتە هاوبەشێکی سەرەکی لە بەکارهێنانی ڕێڕەوە نوێیەکەی "ڕمێلان – بانیاس" بۆ هەناردەکردنی بەشێک لە نەوتەکەی، بەتایبەت کە گواستنەوەی نەوتی خاوی عێراق بە تانکەر لە ڕێگەی خاکی سووریاوە تێچوویەکی یەکجار بەرزی هەیە و مەترسی ئەمنیشی لەسەرە، جیا لەوەی پرۆسەیەکی لەم شێوەیە پێویستی بە شەراکەتی نێودەوڵەتیی باوەڕپێکراو و گرێبەستی درێژخایەن هەیە بۆ مسۆگەرکردنی بەردەوامیی هەناردەکردنەکە.

* وەبەرهێنانی نێودەوڵەتی دوای ڕووخانی ڕژێم... سووریا بەرەو بوون بە چەقێکی هەرێمیی وزە هەنگاو دەنێت

ئەم پڕۆژەیە لە کاتێکدا دێت کە کەرتی وزەی سووریا گۆڕانکاریی خێرا و ڕیشەیی بەخۆیەوە دەبینێت. دوای ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد لە کانوونی یەکەمی 2024، چەندین یاداشتی لێکتێگەیشتن و گرێبەست لەگەڵ کۆمپانیا جیهانییەکان بۆ وەبەرهێنان لە کێڵگەکانی نەوت و غازی سووریا واژۆ کراون، کە لە پێشەنگیاندا کۆمپانیای "شیڤرۆن"ی ئەمریکییە کە دەستی بە پرۆسەی گەڕان و پشکنین لە ئاوە هەرێمییەکانی سووریا لە دەریای ناوەڕاستدا کردووە.

هاوکات، لە ئێستادا و دوای لێکەوتەکانی قەیرانی گەرووی هورمز، نەوتی عێراق لە ڕێگەی تانکەرەوە و بە دەروازە سنوورییەکانی "تەنف" و "تل کۆچەر"دا بەرەو بەندەری بانیاس دەگوازرێتەوە.

پسپۆڕانی بواری وزە کۆدەنگن لەسەر ئەوەی کە ئەم پێشهاتانە، شانبەشانی پڕۆژەی ڕمێلان – بانیاس، نیشاندەری ئەوەن سووریا لە ساڵانی داهاتوودا دەبێتە گرنگترین چەقی وزەی جێگرەوە لە ناوچەکەدا و وەک ڕێڕوێکی سەرەکی بۆ گواستنەوەی نەوتی سووریا، عێراق و هەرێمی کوردستان بەرەو بازاڕەکانی جیهان لە ڕێگەی دەریای ناوەڕاستەوە ڕۆڵ دەبینێت.